HABER YAZMA TEKNİĞİ (5)

[M. Şükrü ŞEKER]

HABER YAZMA TEKNİĞİ (5)

Buraya kadar, 4 bölümden oluşan "haber yazma tekniğini" özet bir şekilde aktarmaya çalıştım. Böylece, haber yazmanın yöntemi ana hatlarıyla belirlendi. Bunu; artık, kollara ayrıştırabiliriz. Bildiğiniz gibi, görsel basın ve yazılı basın vardır. Buna ilaveten şimdilerde de "elektronik basın" tabir edilen, bilgisayar teknikleri kullanılarak yapılan “internet medyası” oluştu.


Görsel basının tekniğini burada işlemeyeceğim çünkü; bu kavşakta, bizim ilgi alanımızdan ayrılıyor.


İnternet üzerinden yapılan haberler de aşağı yukarı basılı medya gibi işlevini sürdürmektedir. Sadece kağıt üzerine basılan haber değil, elektronik tekniklerin kullanıldığı yöntemlerdir. Yani, halen basılı haberciliğin tekniklerini kullanmaya devam edeceğiz.


Yazılı basın, zaman ve içerik açısından; burada, ikiye ayrılır. Günlük olarak hazırlanan gazeteler ve haftalık, 15 günlük veya aylık olarak çıkarılan dergilerdir. Gazete ve dergiyi birbirinden ayıran zaman dışında en belirgin özelliği, içerik ve haber yazım tekniğinin değişkenliğe uğramasıdır ki; aşağıda, bunu aktarmaya çalışacağım.


Çünkü; bizler, günlük haber peşinde koşan insanlar değiliz ve amacımız zaman içerisinde "haber niteliği" olan konuları yazmaktır. Haber Potası da bir dergi gibi internet üzerinden yayın yapacaksa, metin yazacak arkadaşlarımızın fikir edinmeleri için, bir nebze de olsa katkısı olacağını düşünmekteyim.



Dergi Haberciliği

Dergiler ile gazetelerdeki güncellilik sorununun zaman olduğunu ifade etmiştim. Yani; dergi, baskı sürecinde veya diğer sayıya kadar olaylar gerçekleşir, en yeni olay dahi okuyucuya geç ya da gecikmeli olarak yansır. Tabii ki; derginin alanı vardır, (kültür, aktüalite, kadın vs.) haberin içeriğini de etkiler, branşlaşır.

Dergiler, okuyucuların günlük yazılı ve görsel basını takip ettikleri ölü zamanlardır. Bu nedenle, haber ve makalelerin kaleme alınması değişmektedir.

Habere uygun ve ustalıkla tasarlanmış başlık atılması gerekir. Başlık, şüphe ve merak uyandırmalıdır.

Gazetede giriş “konunun özünü içermelidir” ve “haberin ayrıntısından arındırılmış özetidir” demiştik. Dergiler de ise giriş, ana tema değil, sadece bir ayrıntıdır. Yani giriş; cevap değil, soru olmalıdır. Akıllıca kullanılacak cümle ile okuyucuyu habere odaklamaktır. Bu nedenle; bu cümle, girişe çok farklı ve önemli bir işlev katar.


Gazetelere göre; derginin avantajı (zaman olarak) ciddi araştırmalar yapılmasını, daha ilginç konuların irdelenmesini, daha iyi metinler elde edilinceye kadar uğraşabilme olanağının olmasıdır. Basılı dergi çıkarılıyorsa, şık bir sayfa düzeni yaratabilmek için çaba harcanmalıdır.


Göze hitap edebilecek şekilde, yeterli miktarda fotoğraf kullanılmalıdır. Habere, ilave küçük metinler ekleyerek (ara başlıklar, sayfa bantları veya resim altında anlatım gibi) zenginleşmesi sağlanmalıdır. Bunun, internet dergiciliğinde yapılması biraz zordur. Çünkü; yazılım sistemleri, aynı sayfaların tekrarı (sayfa başı, sayfa sonu, reklam alanı, vs) gibidir. Sadece; eklenen içerik, farklı yapı sağlayacaktır. Sayfa veya konu bitimlerinde ya da bölüm aralarında farklı semboller (görsel efektler) eklenebilir. Haber Potası’nda, bu bizim işimiz; yazarların değildir.



Dergide, fotoğraflara çok iş düşer ve önem verilmelidir. Özellikle; farklı bir bakış açılarından çekilmiş, çok iyi fotoğrafların kullanıldığı sayfalar hazırlanmalıdır. Habere yer açmak amacı ile fotoğrafın, belli bir ebada küçültülmesi veya çıkarılması yanlış olacaktır. Fotoğrafların alt yazılarında güzel ve yalın bir dil kullanılarak, birkaç cümleden oluşan yorum veya anlatım yazılmalıdır. Bu sebeplerden ötürü; ilginç, çarpıcı ve güzel resimlere ihtiyaç vardır. Haberde görüntülenecek fotoğraflar için konusunda uzman olmuş (bina, iç ve dış mekan, gurme vs.) fotoğrafçı kullanılması önemlidir. Tabii ki; bu bizim için söz konusu değildir.



M. Şükrü ŞEKER


Not: Konu ile ilgili soru veya merak ettikleriniz olursa, ilgili bölüm ya da satırdan alıntı yaparak danışabilirsiniz. Sorularınız en kısa zamanda cevaplanacaktır.

Sadece kaynak belirtilerek adres (link) verilir.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na (FSEK) göre bir bölümü veya tamamı alıntı yapılamaz, kopyalanamaz ve izinsiz yayınlanamaz. Her hakkı saklıdır.